Voor het zoeken naar sporen uit het verleden lijkt de Hoge Berg dé aangewezen plaats te zijn aangezien dit in de wijde omgeving de hoogste plaats is en daarnaast ook een bijzondere landschappelijke schoonheid heeft. Als toevluchtsoord of ontmoetingsplaats voor mensen in het verleden zal deze markante plek een grote aantrekkingskracht gehad hebben. Na het ontstaan van de keileemruggen van Texel en Wieringen zo'n 130.000 jaar geleden maakte het eiland deel uit van een schiereiland. Een groot deel van de zee bedekte het huidige Holland. De mensen die hier toen leefden waren de Neanderthalers en zij maakten hun werktuigen van het vuursteen dat hier rijkelijk voor handen was. Vooral op het strand vind ik hun kunstig gemaakte gebruiksvoorwerpen maar ook op de Hoge Berg.
Gedurende de laatste ijstijd van 90.000 - 10.000 jaar geleden, maakte Texel deel uit van een uitgestrekt steppengebied. Er woedden in die tijd veel zandstormen en zo is de laag dekzand ontstaan die rondom de Hoge Berg ligt. In deze tijd leefden er allerlei dieren waarop met veel enthousiasme werd gejaagd gezien de enorme hoeveelheid beenderen die hier gevonden wordt van exotische dieren zoals de Mammoet, Neushoorn, Rendieren en Herten...
Inmiddels waren de Neanderthalers verdwenen en een andere soort mensen bevolkten onze omgeving. Met name op de Hoge Berg zijn hun sporen gevonden. Zij verbleven hier gedurende bepaalde delen van het seizoen en trokken daarna weer verder. Vooral het Rendier was voor hen belangrijk.
Op den duur leerde men het land te bewerken en dieren te houden. Hoewel men nog steeds gebruik maakte van natuurlijke materialen werd het gebruik van metalen ontdekt. Allereerst was er het Brons dat voor diverse doeleinden werd gebruik zoals voor sieraden, werktuigen en wapens.
De sporen uit deze periode, zo’n 4000 jaar geleden zijn bijzonder schaars. Op de Hoge Berg is een prachtige stenen bijl gevonden uit de vroege Bronstijd en dit jaar vond ik zelf ook een fragment van zo’n bijl die gebruikt werd als werktuig en als wapen door een volk dat uit het oosten kwam. Nomadische landbouwers waren dat maar ze worden ook wel het Strijdhamervolk genoemd...
Vanaf deze tijd was er op Europese schaal al sprake van een handelsnetwerk waarbij goederen uitsluitend geruild werden. Pas in de IJzertijd, 2500 jaar terug, kwam er geld op tafel in de vorm van hol geslagen muntjes van diverse materialen. Ik heb het (ongewone) geluk gehad er zo een te vinden. Voorlopig de meest noordelijke vondst in Nederland. Dit is een z.g. regenboogschoteltje.
Hierna brak er een welvarende tijd aan. Het zuidelijke deel van het eiland was nog verbonden met de vaste wal. Ter hoogte van de Rozendijk doorsneed een inham het land. Mede door de hoogte van de omgeving was dit een erg aantrekkelijk gebied voor mensen om zich te vestigen. Het zuidelijke deel van Holland was onderdeel geworden van het Romeinse rijk en door de handel kwamen allerlei goederen in deze omgeving terecht. Veel munten uit die tijd heb ik hier gevonden.
Na het einde van het West-Romeinse rijk kwamen de volksverhuizingen. De mensen die hier langs de Noordzeekust leefden waren de Friezen. Al vroeg in de Middeleeuwen ontstond er een levendige handel in het z.g. Friese Laken, een van wol gemaakte stof zoals bijvoorbeeld gebruikt wordt voor de z.g. loden jassen. Zodoende werd het een zeer welvarend volk. Een bewijs hiervoor vond ik hier in de vorm van deze munthanger, gemaakt van een muntje van de Oost-Gothen uit noord Italië ten tijde van Theodorik de Grote aan het einde van de 5e eeuw.
Na de Friezen waren het de Vikingen die dit gebied beheersten. Op Wieringen hadden zij een woonplaats en misschien dat daar de munt van afkomstig is die ik hier heb gevonden. Het is een z.g. dirhem, een Arabische munt die geslagen is voor Kalief Al Mansur, de stichter van Bagdad in de tweede helft van de 8e eeuw.
Zo zijn er uit allerlei delen van de wereld voorwerpen hier beland. Ik heb munten door de Spanjaarden gemaakt van goud en zilver van Inca's en Azteken, zelfs een uit China! En dat alles is aangevoerd over de zee waarvanaf de Berg van Texel een baken en een haven was. Gedurende 100.000 jaar een toevluchtsoord voor mens en dier en ook nu nog een heel bijzondere plek. Iets om trots op te zijn...
Voordracht voor de buurtvereniging van de Hoge Berg op 18 november 2006 op "de Waddel" aan de Westergeest.
|
